الزمخشري
169
مقدمة الأدب ( فارسى )
الأَمْرَ بدانست كار را 6 علِم يَأْسًا [ يَبِسَ ] يَبِسَ خشك شد يَبْيَسُ و يَبِسَ مترادف يَيْبِسُ يُبْسًا و يُبُوسَةً و هو يَابِسٌ خشك و مَكَانٌ يَبَسٌ بالتحريك جايكاهى خشك و حَطَبٌ يَبْسٌ بالتسكين هيزم خشك ظ [ يَقِظَ ] يَقِظَ بيدار شد يَقَظَةً و هو يَقْظَانُ بيدار و يَقِظٌ مترادف و يَقُظٌ مترادف و هم أَيْقَاظٌ جمع و هي يَقْظى زن بيدار م [ يَتِمَ ] يَتِمَ بىپدر شد يَيْتَمُ و يَتُمَ مترادف يَيْتُمُ يُتْمًا و هو يَتِيمٌ بىپدر 6 اليَتِيمُ فى الناس من قبل الأَب و فى البهائم من قبل الأُمّ و هم يَتَامى جمع وَ دُرَّةٌ يَتِيمَةٌ مرواريد شَاهْوَار 6 مرواريد بىمثل ن [ يَمِنَ ] يَمِنَ خُجَسْتَه شد 5 پيروز شد يَيْمَنُ و يَمُنَ مترادف يَيْمُنُ و يُمِنَ مترادف يُومَنُ يُمْنًا و هو أَيْمَنُ خجسته و مَيْمُونٌ مترادف المُعْتَلُّ العَيْنِ بالوَاو ، ، ، ج [ عَوِجَ ] عَوِجَ العُودُ كژ شد چوب عَوَجًا و عَوِجَ الأَمْرُ دشوار شد كار عِوَجًا و هو أَعْوَجُ كژ شد [ هَوِجَ ] هَوِجَ الرَّجُلُ ديوانه شد مرد 6 احمق شد 7 سبكسار شد مرد هَوَجًا و هو أَهْوَجُ احمق 7 سبكسار و هُوِجَتِ الرِّيحُ سخت بجست باد هَوَجًا و هي هَوْجَاءُ سخت جسنده 7 باد سخت 6 ح [ رَاحَ ] رَاحَ الشَّىْءَ يَرَاحُهُ و يَرِيحُهُ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُ و منه الحديث من قتل نَفْسًا مُعاهدة لم يَرَحْ رائحةَ الجنّةِ د [ أَوِدَ ] أَوِدَ كژ شد 6 عَوِجَ أَوَدًا و هو آوَدُ كژ شده [ قَوِدَ ] قَوِدَ الفَرَسُ و البَعِيرُ درازكردن شد اسب و شتر قَوَدًا و هو أَقْوَدُ درازكردن ر [ حَوِرَ ] حَوِرَ سخت سياهچشم شد 6 صار بياض العين أشدَّ و أسودُها كذلك حَوَرًا و هو أَحْوَرُ سياهچشم [ زَوِرَ ] زَوِرَ كژسينه شد 5 كژكردن شد 6 صار صدرُه عَوِجًا [ عِوَجًا ] زَوَرًا و هو أَزْوَرُ كژسينه 5 كژكردن [ صَوِرَ ] صَوِرَ كژكردن شد 6 صار جيدُه عَوِجًا [ عِوَجًا ] صَوَرًا و هو أَصْوَرُ كژكردن [ هَارَ ] هَارَ الجُرْفُ زهنده شد كنار أي افتاد 5 فرو ريخته شد ريك از كرانهء رود هَوَرًا و هُؤُورًا و هو هَائِرُ زهنده 5 فرو ريزنده 6 واقع و هَارٌ مترادف 6 س [ شَوِسَ ] شَوِسَ بكوش چشم نكرست از تكبّر شَوَسًا و هو أَشْوَسُ آنك بكوش چشم نكرست از تكبّر ص [ حَوِصَ ] حَوِصَ تنكچشم شد 5 تنك كوشهء چشم شد 6 صارت عينُه ضَيِّقَةً حَوَصًا و هو أَحْوَصُ تنكچشم [ خَوِصَ ] خَوِصَ در مغاك افتاد چشمش 6 مغچشم شد ، صارت عينه عميقةً 7 مغاك چشم شد خَوَصًا و هو أَخْوَصُ آنك چشمش اندر مغاك افتاده است 5 درافتاده چشمش 7 مغاكچشم ، ف [ خَافَ ] خَافَهُ بترسيد از وى و خَافَ مِنْهُ مترادف خَوْفًا و مَخَافَةً و خِيفَةً ق [ رَوِقَ ] رَوِقَ درازدندان شد رَوَقًا و هو أَرْوَقُ درازدندان [ فَوِقَ ] فَوِقَ السَّهْمُ شكستهسُوفار شد تير فَوَقًا و هو أَفْوَقُ تير شكستهسوفار 6 سهم مشقوقُ الرأس ك [ نَوِكَ ] نَوِكَ احمق شد نَوَكًا و نُوكًا و هو أَنْوَكُ احمق و هم نَوْكى جمع [ ل ] [ حَالَ ] حَالَتْ عَيْنُهُ كژ شد چشمش تَحَالُ حُؤُولًا 7 حُؤُلًا و حَوِلَتْ مترادف تَحْوَلُ حَوَلًا 6 و هو أَحْوَلُ كژچشم 7 و هي حَوْلَاءُ